ΟΣΜΩΣΗ ΣΤΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΚΑΦΗ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Τα πλαστικά σκάφη όπως είναι γνωστό κατασκευάζονται από πολυεστερική ρητίνη με ενίσχυση από ίνες γυαλιού.
Τα υλικά αυτά είναι ανθεκτικά, οικονομικά και διαμορφώνονται εύκολα.
Η διαμόρφωση του πολυεστερικού υλικού γίνεται μέσα σε καλούπια που έχουν προηγουμένως αλειφθεί με αποκολλητικό κερί.
Αρχικά εφαρμόζεται στο καλούπι (συνήθως με ψεκασμό) gel coat που αποτελεί την εξωτερική επιφάνεια (χρώμα) του σκάφους.
Το gel coat είναι πολυεστερική ρητίνη με χρωστική ουσία για να δώσει στο σκάφος το επιθυμητό χρώμα και το πάχος του κυμαίνεται μεταξύ 500-600 μικρών.
Στη συνέχεια ακολουθεί το κυρίως σώμα του σκάφους που αποτελείται από ίνες γυαλιού εμποτισμένες με πολυεστερική ρητίνη.
Σκοπός του gel coat δεν είναι μόνο η δημιουργία μιας γυαλιστερής βαμμένης επιφάνειας αλλά κυρίως η προστασία των εσωτερικών στρωμάτων του σκάφους από την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία και από τη διείσδυση υγρασίας (όσμωσης).
ΦΥΣΑΛΙΔΕΣ ΣΤΟ ΣΚΑΦΟΣ = ΟΣΜΩΣΗ
Όταν το νερό διαπεράσει το gel coat (υδρόλυση) καθώς ίσως και κάποια στρώματα πολυεστέρα παρατηρείται το φαινόμενο της όσμωσης.
Η όσμωση προκαλεί τη δημιουργία φυσαλίδων στην επιφάνεια του σκάφους, με διάμετρο από 2-3mm έως και 2-3 πόντους, που περιέχουν υγρό με όξινη οσμή.
Η οσμή αυτή οφείλεται στα συστατικά του πολυεστέρα που διαλύει το θαλασσινό νερό καθώς διαπερνά το gel coat.
Το υγρό αυτό έχει υψηλή πυκνότητα και είναι καυστικό, για το λόγο αυτό πρέπει να προστατεύονται τα μάτια κατά το σκάσιμο των φυσαλίδων.
ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει όταν το σκάφος παρουσιάσει συμπτώματα όσμωσης, δηλαδή φυσαλίδες, είναι να ζητηθεί η συμβουλή τεχνικού με σχετική εμπειρία, για το αν χρειάζεται άμεση επέμβαση για την αποκατάσταση της βλάβης και αν η αποκατάσταση θα πρέπει να είναι τοπική ή γενική.
Εκτός από τις φυσαλίδες στην εξωτερική επιφάνεια του σκάφους που δηλώνουν την όσμωση, πρέπει να ελέγξουμε και σπιθαμή προς σπιθαμή όλη την επιφάνεια του σκάφους με ένα ηλεκτρονικό όργανο, το υγρασιόμετρο για να δούμε εάν υπάρχει τυχόν εσωτερική υγρασία στον πολυεστέρα που είναι η κρυφή όσμωση.
Από πρακτική εμπειρία προκύπτει ότι ο αποτελεσματικότερος τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος της όσμωσης είναι η αφαίρεση ολόκληρου του παλαιού gel coat ή ακόμα και κάποιων στρωμάτων πολυεστέρα.
Η εργασία όμως αυτή πρέπει να γίνεται μόνο από εξειδικευμένα συνεργεία.
ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΜΩΣΗΣ ΣΕ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΣΚΑΦΗ
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Η πλήρης προστασία του πλαστικού σκάφους από την όσμωση εξασφαλίζεται με τη στεγανοποίηση της εξωτερικής επιφάνειας του πολυεστέρα κυρίως στα ύφαλα όταν το σκάφος είναι ακόμη καινούριο, πριν από την εφαρμογή του υφαλοχρώματος.
Η στεγανοποίηση επιτυγχάνεται με τρία χέρια του αντιοσμωτικού RESINA 90 αφού προηγηθεί ελαφρύ τρίψιμο του gel coat (χωρίς να αφαιρεθεί) ώστε να απομακρυνθούν τα υπολείμματα των αποκολλητικών κεριών που είχαν χρησιμοποιηθεί κατά την κατασκευή.
Μετά από το τελευταίο χέρι RESINA 90 εφαρμόζεται ένα χέρι PRIMERPLAST 11 και ακολουθεί το υφαλόχρωμα.
Αν το σκάφος έχει ήδη υφαλόχρωμα τότε αυτό θα πρέπει να αφαιρεθεί χωρίς να προκληθεί ζημιά στο gel coat. Στην περίπτωση αυτή συνιστάται το SVERNICARENE 71 για την απομάκρυνση του.
ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΟΣΜΩΣΗ

Πολλές φορές η εξωτερική προστασία δεν είναι αρκετή επειδή το νερό μπορεί να διεισδύσει και από την εσωτερική πλευρά του κήτους (σεντίνες) όπου συνήθως λιμνάζει μόνιμα μια μικρή ποσότητα νερού και η υγρασία είναι υψηλή.
Η εσωτερική πλευρά του σκάφους συνήθως δεν έχει gel coat και η επιφάνεια του πολυεστέρα βάφεται με κοινό χρώμα ή σε κάποιες περιπτώσεις είναι και τελείως άβαφη.
Το ιδανικό προϊόν για τη στεγανοποίηση του εσωτερικού του σκάφους είναι το εποξειδικό χρώμα COVERING 49 το οποίο έχει άριστη πρόσφυση, στεγανοποιεί τον πολυεστέρα και σχηματίζει επιφάνεια που καθαρίζεται εύκολα.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΞΥΛΩΝ ΣΤΑ ΥΦΑΛΑ

Για την προστασία των ξύλων που είναι συνεχώς μέσα στο νερό υπάρχει το RESINA 99 εποξειδικό υλικό 2 συστατικών αρκετά λεπτόρρευστο ώστε με 3 στρώσεις να αδιαβροχοποιεί πλήρως το ξύλο. Κατόπιν μπορεί να περαστεί αστάρι και μουράβια
ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ GEL COAT & ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΟΣΜΩΤΙΚΟΥ
Εάν παραδόξως διαγνωσθεί όσμωση στο σκάφος, τότε εκτιμάται η σοβαρότητα της περίπτωσης και εν συνεχεία προχωράτε άμεσα στην αφαίρεση τουλάχιστον του gel coat.
Η όσμωση όταν ξεκινήσει είναι ένα φαινόμενο το οποίο συνήθως επεκτείνεται στο σώμα του σκάφος ακόμη και αν αυτό βρίσκεται έξω από το νερό. Γι` αυτό το λόγο καλό είναι να γίνεται λοιπόν έγκαιρη αντιμετώπιση και ποτέ να μην παρατείνεται για την επόμενη σεζόν.
Η αφαίρεση του gel coat μπορεί να γίνει με έναν από τους παρακάτω τρεις τρόπους:
• Τρίψιμο με δίσκο: Δεν είναι όμως ο ιδανικότερος τρόπος επειδή είναι κουραστικός, χρονοβόρος και συγχρόνως επικίνδυνος για το χειριστή του τριβείου. Για το λόγο αυτό πρέπει κατά τη διάρκεια της εργασίας να λαμβάνονται όλα τα προστατευτικά μέτρα ώστε να αποφεύγεται άμεση επαφή ή εισπνοή της σκόνης που δημιουργείται.
• Υδροαμμοβολή: Είναι ο τρόπος που χρησιμοποιείται περισσότερο επειδή είναι γρήγορος. Πρέπει όμως να γίνεται από εξειδικευμένα ναυπηγεία ή συνεργεία ώστε να αφαιρείται μόνο το gel coat, χωρίς να προκαλούνται ζημιές στα εσωτερικά στρώματα, που μπορεί να έχουν σαν αποτέλεσμα τη μείωση της αντοχής του σκάφους.
• Με ειδικό ηλεκτρικό εργαλείο (GEL PLANE): Το GEL PLANE είναι μια ηλεκτρική πλάνη με μύλο και έχει τη δυνατότητα αφαίρεσης του gel coat ή και περαιτέρω στρωμάτων του πολυεστέρα, ομοιόμορφα, γρήγορα και με ασφάλεια, ρυθμίζοντας το σε όσο βάθος θέλουμε. Αυτή είναι και η πιο συνήθης μέθοδος.
Μετά την αφαίρεση του gel coat και κάποιων στρωμάτων πολυεστέρα με fiberglass εάν χρειάζεται ακολουθεί η προετοιμασία της επιφάνειας του σκάφους ώστε να δεχθεί τη διαδικασία αντιόσμωσης.
1. Το σκάφος πρέπει να πλυθεί πολύ καλά, ψεκάζοντας με πίεση γλυκό νερό για να αφαιρεθεί κάθε ίχνος αλατιού ή οποιασδήποτε άλλης ουσίας που μπορεί να βρίσκεται στην εξωτερική επιφάνεια του.
2. Στη συνέχεια το σκάφος πρέπει να στεγνώσει πολύ καλά ώστε να φύγει κάθε ίχνος υγρασίας. Μολονότι δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί απόλυτα ο χρόνος που απαιτείται για να στεγνώσει το σκάφος, επειδή ο βαθμός διείσδυσης της υγρασίας διαφέρει από σκάφος σε σκάφος, συνιστάται γενικά η παραμονή του για περίπου 8-10 εβδομάδες σε καλά αεριζόμενο στεγνό χώρο με μέτρια θερμοκρασία, και η μέτρηση της τελικής υγρασίας με το υγρασιόμετρο Trammex.
Όταν το σκάφος στεγνώσει καλά, θα είναι έτοιμο πλέον για την τελική φάση της αποκατάστασης όπως περιγράφεται παρακάτω. Το βασικό υλικό που χρησιμοποιείται στη φάση αυτή είναι το προϊόν RESINA 90.
Το αντιοσμωτικό RESINA 90 έχει μελετηθεί ειδικά για την αποκατάσταση των ζημιών που προκαλούνται από την όσμωση. Το υλικό αυτό είναι εποξειδικό, 2 συστατικών με χαμηλό ιξώδες, δεν περιέχει διαλυτικά και παρουσιάζει τα παρακάτω πλεονεκτήματα.
• Υψηλή αντίσταση στο νερό.
• Μεγάλο πάχος (98% στερεά κατ` όγκο).
• Υψηλό βαθμό πρόσφυσης.
• Ευκολία στην εφαρμογή.
3. ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΟΣΜΩΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Εφαρμόζετε αρχικά με πινέλο, ένα χέρι RESINA 90 μόνο στα σημεία που είχαν παρουσιασθεί φυσαλίδες και μετά από 4 μέχρι 12 ώρες εφαρμόζετε ένα χέρι σε ολόκληρη την επιφάνεια.
Στη συνέχεια η επιφάνεια επιδιορθώνεται όπου χρειάζεται με τον εποξειδικό στόκο δυο συστατικών STUCCO 31 ή εποξειδικό ελαφρόστοκο STUCCO 31 ULC.
Εν συνεχεία, αφού στεγνώσουν και τριφτούν τα στοκαρισμένα σημεία εφαρμόζεται το τρίτο χέρι RESINA 90.
Για να ολοκληρωθεί η εργασία της αποκατάστασης χρειάζονται δυο ακόμη χέρια RESINA 90 τα οποία μπορούν να περαστούν με διαφορά 4-12 ωρών ανάλογα με τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, που θα πρέπει να βρίσκεται μεταξύ 15οC και 30οC. Κατά τη διάρκεια της εργασίας η υγρασία δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 60%.
• Για καθαρισμό εργαλείων, πριν στεγνώσουν χρησιμοποιείται ασετόν.
• Για την καλύτερη δυνατή πρόσφυση θα πρέπει το κάθε χέρι να εφαρμόζεται πριν το προηγούμενο έχει στεγνώσει τελείως και σκληρύνει.
• Για όσο το δυνατό μεγαλύτερο χρόνο χρήσεως του μείγματος (pot life) δηλ. 30-40 λεπτά, συνιστάται η ανάμιξη των δυο συστατικών του RESINA 90 να γίνεται σε ένα χαμηλό και φαρδύ δοχείο.
• Ο καλύτερος τρόπος εφαρμογής του προϊόντος είναι με ρολό το οποίο να έχει κοντό τρίχωμα με το οποίο μπορούμε να πετύχουμε πάχος 100-120 μικρών σε κάθε χέρι (συνολικά 350 μικρά σε τρία χέρια).
• Μετά από 48 ώρες από το τελευταίο χέρι RESINA 90 μπορούμε να συνεχίσουμε το βάψιμο ή το πέρασμα με υφαλόχρωμα και αστάρι, αφού όμως πριν αγριέψουμε καλά την επιφάνεια του αντιοσμωτικού.
